Op weg naar Gibraltar

Na mijn wandeltochten in 2000 (Groot-Brittannië) en 2004 (Noorwegen) staat alweer de volgende uitdaging op het programma: het doorkruisen van Frankrijk van noord naar zuid. De tocht is de derde etappe in een wandelavontuur van epische proporties: te voet van de Noordkaap naar Gibraltar.

2004 Noorwegen (2700 km: 72° - 58° noorderbreedte)

2000 Groot-Brittannië (1750 km: 59° - 50° noorderbreedte)

2012 Frankrijk (1500 km: 51° - 41° noorderbreedte)

? Spanje ( ? km: 43° - 36° noorderbreedte)

Bij realisering van deze dappere meerjaren-doelstelling zal ik tussen de Noordkaap (het noordelijkste puntje van het Europese vasteland en Gibraltar (het zuidelijkste) in totaal 36 breedtegraden gelopen hebben en daarmee 10% van de omtrek van onze planeet!

De Meridiaan van Parijs

Thema van mijn tocht door Frankrijk is de Meridiaan van Parijs. Dit is de lengtegraad die loopt van de Noordzee naar de Middellandse Zee, van Duinkerken naar Barcelona. Deze twee plaatsen zijn dan ook het natuurlijke begin- en eindpunt van de tocht.

De Meridiaan van Parijs heeft een boeiende historie die grotendeels samenvalt met de ontstaans-geschiedenis van ‘de meter'. In het revolutionaire Frankrijk van eind 18^e eeuw werd het verlichte plan opgevat om een eind te maken aan de verwarring rond allerlei niet goed gedefinieerde afstandsmaten (duim, voet en el die zelfs van stad tot stad van elkaar verschilden), en te komen tot een standaard eenheid voor afstand: de meter.

Om de meter tot een werkelijk universele eenheid te maken, werd besloten om de lengte van de meter te baseren op de omtrek van de aarde. Om precies te zijn, de meter werd gedefinieerd als het 1/10.000.000 gedeelte van de afstand tussen de Noordpool en de evenaar. Om die afstand nauwkeurig te bepalen, gingen landmeters op pad om een representatief gedeelte van deze meridiaan op te meten:de afstand tussen Duinkerken en Barcelona.

Zij gebruikten daarvoor de klassieke methode van driehoeksmeting. Door het meten van de hoek tussen objecten (een kerktoren, een bergtop) en het opmeten van een referentieafstand (de basislijn), kon de afstand tussen de twee plaatsen bepaald worden (zie foto). Zo werd een smalle strook Frankrijk (en een klein stukje Spanje) bedekt onder een deken van driehoeken, met op elk hoekpunt een karakteristiek meetstation. Na veel vertraging en tegenslag - de lokale bevolking zag de landmeters met hun exotische apparatuur en raadselachtige handelingen vaak aan voor spionnen of revolutionairen - werd de afstand tussen Duinkerken en Barcelona vastgesteld, en daarmee de lengte van de meter.

Sindsdien ligt in het Bureau International des Poids et Mesures in Parijs de beroemde platina staaf, die de meter vastlegt, de maat van alle dingen.

De maat van alles en dus ook, en misschien wel in het bijzonder: de maat voor mijn voettocht!